MCP Açıklaması: MCP Sunucusu Nedir, Nasıl Çalışır?

Bartek Kuban
Yayımlandı Güncellendi 11 dk okuma
Bir AI uygulaması, belgelerden, dosyalardan veya API'lerden bilgi döndüren MCP sunucusu üzerinden araç çağırır

MCP sunucusu, Model Context Protocol üzerinden bir AI uygulamasına araçlar, veriler veya yeniden kullanılabilir istemler sunan bir programdır. Uyumlu uygulamalara bu yetenekleri keşfetmek ve kullanmak için ortak bir yol sağlar. Alttaki sistem bir dokümantasyon sitesi, dosya sistemi veya iş API’si olabilir.

Bu rehber tek bir örneği, sunucu bağlantısından doğrulayabileceğiniz bir AI yanıtına kadar takip ediyor. Önce Microsoft’un herkese açık dokümantasyon sunucusunu inceleyip kendiniz bir arama yapacaksınız. Ardından sunucuyu bir Quickchat AI Ajanına bağlayacak, Ajanın kullanabileceği araçları seçecek ve soruyu, yanıtı ve araç çağrısının kaydını Inbox’ta takip edeceksiniz.

Üç adımlık plan: Microsoft Learn'ü MCP Inspector'da inceleyin, AI Ajanı için dokümantasyon aramasını etkinleştirin, ardından yanıtı ve araç çağrısını Inbox'ta doğrulayın Entegrasyonun iki tarafını da göreceksiniz: sunucunun sunduğu araçları ve Ajanın soruyu yanıtlamak için gerçekten kullandığı aracı.

Host, istemci ve sunucu açıklamasıyla başlayın, Inspector alıştırmasına geçin veya doğrudan Quickchat AI konuşması ve Inbox rehberini izleyin. Inspector için Node.js ve internet erişimi gerekir. Quickchat AI örneği için bir hesap ve test yanıtında kullanılacak AI kredileri gerekir. Microsoft’un herkese açık sunucusu için Microsoft hesabı veya API anahtarı gerekmez.

MCP sunucusu nedir?

MCP sunucusu, uyumlu AI uygulamalarına araç kullanmak ve bilgiye erişmek için bir arayüz sunar. Sunucu sözcüğü konumunu değil, rolünü tanımlar: dizüstü bilgisayarınızda çalışan küçük bir program veya URL üzerinden erişilen, barındırılan bir hizmet olabilir.

Örneğin bir dosya sistemi sunucusu, seçili dosyalara erişim sağlayabilir. Şirketin bilgi sunucusu, onaylanmış belgeleri kullanarak soruları yanıtlayabilir. Bir SaaS sağlayıcısının sunucusu, o sağlayıcının hizmetindeki işlemleri sunabilir. Belirli bir çağıranın erişimi, uygulamaya ve onun izinlerine bağlıdır.

MCP mimarisi üç sorumluluğu ayırır:

ParçaGöreviBelge arama örneğinde
HostModeli, kullanıcı etkileşimini ve izin verilen bağlantıları koordine eden AI uygulamasıAI asistanınız veya kodlama uygulamanız
İstemciHost içinde tek bir sunucuyla iletişim kuran bileşenDokümantasyon hizmetine bağlantı
SunucuMCP üzerinden yetenekler sunan programBelge araması sunan bir hizmet

Bir AI uygulaması, Google Drive, Slack ve Maps hizmetlerinin API'lerine bağlanan sunuculara ayrı MCP istemcileriyle erişiyor Bir host birden fazla sunucu kullanabilir. Her bağlantının kendi istemci bileşeni vardır. Gösterilen hizmetler, MCP sunucularının bir AI uygulamasını farklı API’lere nasıl bağladığını örnekliyor.

Bir sunucu, üç ana yetenek türünden herhangi birini sunabilir:

YetenekAnlamıÖrnek
AraçlarAdı, açıklaması ve girdi şeması olan işlemlerBelgelerde arama yapmak veya iş kaydı oluşturmak
KaynaklarURI ile tanımlanan bağlamsal verilerErişilebilir bir belgeyi okumak
İstemlerSunucunun sunduğu yeniden kullanılabilir etkileşim şablonlarıRehberli bir belge inceleme akışı başlatmak

Bir sunucu bu yeteneklerden birini veya birkaçını sunabilir. Bu rehberde dokümantasyon araması bir araçtır: bir sorgu gönderir ve sonuçları alırsınız. Kaynak ise URI ile tanımlanan verileri okumaya yarayan ayrı bir arayüzdür.

MCP bir protokol olarak nasıl çalışır?

Protokol, sistemlerin nasıl iletişim kuracağını tanımlayan bir kurallar bütünüdür. Bunu kesin dilbilgisi kuralları olan ortak bir dil gibi düşünün. Örneğin HTTP, tarayıcının bir sayfayı nasıl isteyeceğini ve web sunucusunun nasıl yanıt vereceğini tanımlar. İşi tarayıcı ve sunucu yapar; protokol aralarındaki iletişimi belirler.

MCP, bu yaklaşımı AI uygulamalarının kullandığı araçlara ve verilere uygular. İstemcinin sunucunun sunduklarını nasıl keşfedeceğini, bir işlemi nasıl isteyeceğini ve sonucunu nasıl alacağını tanımlar.

Araç kullanan tipik bir uygulamada, MCP istemcisi kullanılabilir araçları keşfeder. Host ilgili tanımları modele sunar. Bir araç seçildiğinde istemci sunucuya yapılandırılmış bir istek gönderir; sunucu işlemi yürütür ve sonucu döndürür. Host da kullanıcının sorusunu yanıtlamasına yardımcı olmak için sonucu modele aktarır.

Sıra diyagramı: AI uygulaması araçları listeler ve birini çağırır, MCP sunucusu alttaki hizmete sorgu gönderir, sonuç uygulamaya döner MCP sunucusu alttaki sistemle entegrasyonu yönetir. Araçların kullanılabilirliği, yürütme politikası ve sonuçların konuşmaya nasıl gireceği hâlâ hostun kontrolündedir.

Aşağıdaki örnekte iki yöntem adı tekrar eder:

  • tools/list, sunucunun çağırana hangi araçları sunduğunu girdi şemalarıyla birlikte sorar.
  • tools/call, adı belirtilen bir aracın yapılandırılmış argümanlarla çağrılmasını ister.

Mesajlar JSON-RPC 2.0 kullanır. Sunucu bir sonuç üretmek için API çağırabilir, bir dizinde arama yapabilir veya yerel dosya okuyabilir. Örneğin Google Drive’a bağlı bir sunucu, MCP dosya arama isteğini bir Google Drive API çağrısına dönüştürebilir ve eşleşen dosyaları döndürebilir. Bu, bir tarafında MCP, diğer tarafında hizmetin kendi arayüzüyle iletişim kuran bir API adaptörüdür.

Yerel ve uzak MCP sunucuları arasındaki fark nedir?

Yerel MCP sunucusu genellikle bilgisayarınızda bir süreç olarak çalışır. Uzak MCP sunucusu ise istemcinin bir uç nokta URL’sinden eriştiği ayrı bir ağ hizmeti olarak çalışır.

İki bağlantı yolu: AI uygulaması stdio üzerinden yerel süreçle konuşur veya HTTP üzerinden sunucu URL'sine erişir Konum, neleri yapılandırıp işleteceğinizi değiştirir. Uzak uç nokta bir ağ adresidir; yerel kurulum bir program başlatır.

Yerel sunucuUzak sunucu
Tipik yapılandırmaBaşlatma komutu ve argümanlarıBir uç nokta URL’si
Standart taşımaStandart girdi ve çıktı anlamındaki stdioStreamable HTTP
Kim çalıştırır?Bilgisayarınız veya yürütme ortamınızSağlayıcı veya kendi altyapınız
Kontrol edilecek erişimProgram, dosya sistemi erişimi ve verilen kimlik bilgileriSağlayıcı, istenen izinler ve sunulan araçlar
ÖrnekSeçili yerel dosyaları okuyan sunucuMicrosoft Learn’ün herkese açık dokümantasyon uç noktası

Bunlar standart MCP taşıma yöntemleridir. Streamable HTTP bir JSON yanıtı döndürebilir veya sonuçları Server-Sent Events üzerinden akış halinde iletebilir.

Herkese açık dokümantasyon sunucuları kimlik bilgisi olmadan kullanılabilir. Korumalı hizmetler genellikle oturum açmanızı ve OAuth üzerinden erişimi onaylamanızı ister. Hem sunucunun nerede çalıştığını hem de hangi sistemlere eriştiğini kontrol edin: dizüstü bilgisayarınızda çalışan bir program yine de uzak bir API’yi çağırabilir.

Bir MCP sunucusunu kendiniz nasıl denersiniz?

Microsoft’un herkese açık dokümantasyon sunucusunu doğrudan çağırmak için MCP Inspector kullanın. Inspector, tarayıcı arayüzü olan bir hata ayıklama istemcisidir; deneye dil modeli eklemeden araçları, girdileri ve döndürülen verileri görmenizi sağlar.

Microsoft bu uç noktayı herkese açık, kimlik doğrulamasız ve ücretsiz olarak belgeliyor. Belge araması, sayfa getirme ve kod örneği araması sunar. Burada yalnızca belge aramasını deneyeceksiniz.

  1. npm ile birlikte 22.19.0 veya üzeri Node.js yükleyin. Kurulu sürümü node --version ile kontrol edin.
  2. Bir terminal açın ve alıştırma boyunca çalışır durumda bırakın. Inspector’ı yüklemek ve dokümantasyon sunucusuna erişmek için internet bağlantısı gerekir.
  3. Ekran görüntüleriyle eşleşmesi için aşağıdaki Inspector sürümünü aynen kullanın. Kurulum, resmî Inspector paketini bilgisayarınızda çalıştırır.

Adım 1: dokümantasyon sunucusuna bağlanın

Inspector’ın MCP isteklerini doğru hizmete gönderebilmesi için taşıma yöntemini ve uç noktayı ayarlayın.

npx --yes @modelcontextprotocol/inspector@2.13.0

Inspector’ın yazdırdığı yerel tarayıcı URL’sini açın. Başlatma URL’si bir oturum belirteci içerebilir; bu URL’yi gizli tutun. Resmî Inspector rehberi, tarayıcı ve komut satırı arayüzlerini açıklar.

Inspector’da Add Servers, ardından + Add manually seçeneğini seçin. Şunları girin:

AlanDeğer
Server IDmicrosoft-learn
Transportstreamable-http
URLhttps://learn.microsoft.com/api/mcp

Add seçeneğini seçin, ardından sunucu listesindeki microsoft-learn anahtarını açın. Bağlanmasını bekleyin.

MCP Inspector'ın manuel sunucu formunda microsoft-learn sunucu kimliği, streamable-http taşıma yöntemi ve Microsoft Learn uç noktası Inspector, Microsoft’un barındırılan dokümantasyon sunucusuna herkese açık uç noktası üzerinden bağlanır.

Kavramsal şema: Inspector, Microsoft Learn uç noktasına MCP istekleri gönderir; uç nokta araç verilerini döndürür Inspector, uç noktanın beklediği protokol mesajlarını gönderir. Aynı adresi tarayıcıda açmak ise bir web sayfası isteği gönderir.

Adım 2: aracı ve girdilerini inceleyin

Çalıştırmadan önce araç tanımını okuyun. Adı işlemi tanımlar, açıklaması ne zaman yararlı olduğunu anlatır, girdi şeması ise geçerli argümanları belirtir.

Tools bölümünü açıp Microsoft Docs Search seçeneğini seçin. Protokoldeki adı microsoft_docs_search şeklindedir. Sunucu sayfa getirme ve kod örneği araması da sunar; bu örnek belge arama aracını kullanır.

MCP Inspector'da Microsoft Docs Search aracı ve query giriş alanı Sunucu aracın adını, açıklamasını ve giriş alanlarını sağlar. Inspector bu tanımdan bir form oluşturur.

Araç, arama ifadesini query alanında kabul eder. Inspector şu argümanları gönderir:

{
  "query": "What is Azure Blob Storage?"
}

Inspector bu argümanları MCP isteğine yerleştirir.

Üç parçalı araç sözleşmesi: ad işlemi tanımlar, açıklama ne zaman kullanılacağını anlatır, giriş şeması ise ne gönderileceğini belirtir Araç keşfi, sunucu adresini çalıştırmadan önce inceleyebileceğiniz işlemlere dönüştürür.

Araç tanımı, bir AI hostuna burada okuduğunuz bilgilerin aynısını verir. Host bunları aracı modele sunmak için kullanabilir; sunucu yine de gerçek isteği doğrulamalı ve izinlerini uygulamalıdır.

Adım 3: aracı çağırın ve sonucu doğrulayın

Bir arama yapın, ardından dönen bölümü özgün kaynağıyla karşılaştırın.

query alanına aşağıdakini girip Execute Tool seçeneğini seçin:

What is Azure Blob Storage?

Çalıştırmamız on sonuç döndürdü. İlki, Microsoft’un nesne depolama hizmetini açıklayan bir metin ve dokümantasyonuna işaret eden contentUrl alanıyla What is Azure Blob storage? idi. Yanıttaki sonuçlarda title, content ve contentUrl alanları bulunuyordu.

MCP Inspector'da Azure Blob Storage sorgusu için başarılı Microsoft Docs Search yanıtı Arama her sonuç için bir başlık, metin bölümü ve kaynak URL’si döndürdü.

Döndürülen Azure Blob Storage genel bakışını açın ve metni kaynakla karşılaştırın. Sayfanın aynı ürünle ilgili olduğunu ve yanıta koyacağınız iddiayı desteklediğini kontrol edin.

MCP arama sonucundan açılmış Azure Blob Storage genel bakış sayfası, Microsoft Learn İlk sonucun arkasındaki özgün sayfa. MCP yanıtı bağlantıyı taşır; bağlantıyı açmak çevresindeki bağlamı sağlar.

Doğrulama akışı: ilk sorguyu kontrol edin, dönen bölümü okuyun ve bağlamı doğrulamak için bağlantılı kaynağı açın Kaynak sayfa, bir arama sonucunu ve bu sonuca dayanan AI yanıtını kontrol etmek için gereken bağlamı sağlar.

Artık bir aracı inceleyip MCP üzerinden kullandınız. Sırada bu aracı bir Ajana vermek var; böylece Ajan ne zaman arama yapacağını seçebilir ve sonucu yanıtında kullanabilir.

Bitirdiğinizde Inspector’da bağlantıyı kesin ve terminal sürecini Ctrl+C ile durdurun.

Çağrı başarısız olursa neleri kontrol etmelisiniz?

Gördüğünüz durumSonraki kontrol
Uç nokta tarayıcı sekmesinde 405 döndürüyorUç noktayı web sayfası gibi açmak yerine Inspector’ı HTTP taşıma yöntemiyle kullanın
Inspector bağlanamıyorURL’nin doğruluğunu, ağ erişimini ve sunucunun seçilen taşıma yöntemini destekleyip desteklemediğini kontrol edin
İstemci desteklenmeyen bir protokol sürümü bildiriyorİstemciyi güncelleyin veya sunucunun desteklediği sürümleri kontrol et. MCP sürüm tanımlayıcıları tarih biçimindedir; istemci sunucunun desteklediği bir sürümü kullanmalıdır
Araç argümanları reddediyorGerçek girdiyi, zorunlu alanlar ve türler dahil aracın güncel şemasıyla karşılaştırın
Korumalı sunucu oturum açmanızı istiyorDesteklediği yetkilendirme akışını tamamlayın; herkese açık Microsoft örneğinde buna gerek olmamalı
Çağrı başarılı ama sonuç ilgisizSorguyu daraltın ve kaynağı inceleyin; başarılı veri aktarımı, bilgi getirme kalitesinden ayrı bir konudur

Bir MCP sunucusu Quickchat AI konuşmasında nasıl kullanılır?

Aynı Microsoft Learn sunucusunu bir Ajana bağlayın, Ajanın arama aracıyla bir soruyu yanıtlamasını sağlayın, ardından kaydedilen çağrıyı Inbox’ta inceleyin. Aşağıdaki ekran görüntüleri, MCP Explorer adlı demo Ajanın bulunduğu, yerel olarak çalışan Quickchat AI uygulamasından alınmıştır.

Adım 1: Ajanı oluşturun ve talimatlarını belirleyin

Ajana dokümantasyon aramasını ne zaman kullanacağına ilişkin net bir kural verin. Sunucu araç tanımını sağlar; Main Prompt ise Ajana bu aracı konuşmada nasıl kullanacağını söyler.

  1. Quickchat AI hesabı oluşturun veya mevcut hesabınıza giriş yapın. Kayıt sırasında oluşturulan Ajanı kullanın. Mevcut bir hesapta Ajan menüsü Add new AI Agent seçeneğini sunar.
  2. İlk kurulumda Set up manually seçeneğini seçin. Name your AI Agent alanına MCP Explorer, Describe what you want your agent to do alanına Answer questions about Microsoft products using Microsoft Learn documentation. yazın.
  3. Next seçeneğini seçin. Bu örnekte isteğe bağlı Knowledge Base, harici uygulama ve dağıtım adımlarını hiçbir şey eklemeden geçebilirsiniz. Plan seçimi adımında Skip for now seçeneğini seçin.
  4. Identity bölümünü açın, Main Prompt alanını bulun, Edit seçeneğini seçin, aşağıdaki talimatları yapıştırın ve kaydedin. Mevcut bir Ajan kullanıyorsanız Name alanını da MCP Explorer olarak ayarlayın.
You are MCP Explorer, a Microsoft documentation assistant. For questions about Microsoft products, call microsoft_docs_search using the visitor's exact question as the query. Base your answer only on the returned documentation. Answer in two short sentences and include one Microsoft Learn URL from the search results. If the results do not support an answer, say so.

Quickchat AI Identity ayarlarında MCP Explorer için kaydedilmiş Main Prompt İstem, Ajana ne zaman arama yapacağını, ne göndereceğini ve dönen dokümantasyonu nasıl kullanacağını söyler.

Ajanın Main Prompt'u ne zaman arama yapılacağını açıklar; sunucunun araç tanımı ise adı ve query girişini sağlar İstem konuşmayı yönlendirir. Araç tanımı, Ajana çağrıyı nasıl yapacağını söyler.

Adım 2: Microsoft Learn’ü bağlayın ve araçları seçin

Quickchat AI, sunucunun araçlarını keşfeder ve her birini ayrı bir anahtar olarak gösterir. Bu Ajanın işi için gereken işlemleri seçin.

  1. Actions & MCPs bölümünü açın, Add Action, ardından MCP seçeneğini seçin.
  2. Enter a URL manually seçeneğini seçin ve MCP server URL alanına https://learn.microsoft.com/api/mcp adresini yapıştırın.
  3. Connect seçeneğini seçin. MCP action name alanını Microsoft Learn olarak ayarlayın.

Quickchat AI'da Microsoft Learn MCP Action adı ve herkese açık dokümantasyon sunucusunun URL'si Inspector’da kullanılan uç nokta artık Ajana bağlı.

Sunucu üç araç sunar. Tools bölümünde anahtarları şöyle ayarlayın:

AraçBu örnek için ayarAmaç
microsoft_docs_searchAçıkMicrosoft dokümantasyonunda arama yapar ve kaynak bağlantıları içeren bölümler döndürür
microsoft_code_sample_searchKapalıKod örnekleri arar
microsoft_docs_fetchKapalıBir dokümantasyon sayfasının içeriğini getirir

Sunucunun daha sonra ekleyeceği araçların siz inceleyene kadar kapalı kalması için Default tool activation ayarını kapatın. Save seçeneğini seçin ve Microsoft Learn Action’ın Actions & MCPs bölümünde açık olduğundan emin olun.

Quickchat AI'da Microsoft Docs Search açık, kod örneği arama ve sayfa getirme kapalı, Default tool activation kapalı Keşfedilen üç araçtan biri etkin. Ajanın işi değiştikçe bu panele dönüp araçları tek tek etkinleştirebilir veya devre dışı bırakabilirsiniz.

Kavramsal şemada dokümantasyon araması Ajana açıkken sunucunun diğer iki aracı kullanılabilir araçlar arasında yer almıyor Bu anahtarlar, bu Ajanın kullanabileceği araçları kontrol eder. Bir sunucuyu bağlarken sunduğu her işlemi Ajana vermek zorunda kalmazsınız.

Adım 3: Bir test sorusu çalıştırın

Ajan üzerinden tekrarlanabilir bir konuşma çalıştırmak için Testing bölümünü kullanın. Bu test, bir dokümantasyon araması ve Microsoft Learn kaynak bağlantısı içeren bir yanıt üretmelidir.

  1. Testing bölümünü açın ve Create Dataset seçeneğini seçin.
  2. Veri kümesine MCP lookup adını verin, Paste messages seçeneğini seçin ve yalnızca şu soruyu girin:
What is Azure Blob Storage?
  1. Create, ardından Run seçeneğini seçin. Çalıştırmaya Documentation search only adını verin ve Start Run seçeneğini seçin.
  2. Konuşmanın tamamlanmasını bekleyin. Çalıştırma, Ajanın kaydedilmiş istemini ve etkin araçlarını kullanır; yanıt üretirken AI kredisi harcar.

Quickchat AI Testing bölümünde MCP lookup veri kümesi, test sorusu ve Run kontrolü İstemi veya araç seçimini değiştirdikten sonra aynı soruyu yeniden çalıştırmak için bu veri kümesini saklayın.

İlk testimizde bir tanım ve kullanım örneğini birlikte sorduk. Ajan bunu daha geniş bir arama sorgusuna dönüştürdü ve ilk sonuç soruyu daha az doğrudan karşılıyordu. Testi yukarıdaki soruya indirgedik ve isteme using the visitor’s exact question as the query ifadesini ekledik. Sonraki çalıştırma tam olarak bu ifadeyi aradı ve ilk sırada Azure Blob Storage genel bakışını döndürdü. Kopyalanabilir istem bu iyileştirmeyi zaten içeriyor.

Adım 4: Yanıtı ve araç çağrısını Inbox’ta takip edin

Inbox kaydına ulaşmak için tamamlanan çalıştırmadaki konuşmanın View bağlantısını açın. Hem yanıtı hem de yanıtı destekleyen araç çağrısını inceleyebilirsiniz.

Quickchat AI Inbox'ta MCP Explorer seçili, Simulation konuşması açık ve yanıtın altında Action çağrısı kontrolü yer alıyor Inbox, konuşmayı ve araç etkinliğini bir arada tutar. Aşağıdaki ayrıntılı görünümler yanıtı ve genişletilmiş çağrıyı gösterir.

Quickchat AI Inbox'ta Azure Blob Storage sorusu, Ajanın Microsoft Learn kaynaklı yanıtı ve 1 action called kontrolü Kaydedilen konuşma Simulation olarak işaretlidir. Ajan Blob Storage’ı açıklar, kullanım örnekleri verir ve bir kaynak bağlantısı ekler.

Kaydedilmiş yanıt önizlemesini genişletmek için 1 action called, ardından Show full seçeneğini seçin. Bizim çalıştırmamızda kayıt şunları gösteriyor:

AlanKaydedilen değerDoğrulanacak nokta
Araçmicrosoft_docs_searchAjan, etkinleştirdiğiniz dokümantasyon aramasını kullandı
Argümanquery: "What is Azure Blob Storage?"Arama, ziyaretçinin sorusuyla eşleşiyor
DurumSuccessAraç çağrısı tamamlandı
Yanıt önizlemesiWhat is Azure Blob storage?, ardından dokümantasyon bölümüDönen bölüm yanıtı destekliyor

Quickchat AI Inbox'ta genişletilmiş Action kaydı microsoft_docs_search aracını, query argümanını ve dönen Azure Blob Storage dokümantasyonunu gösteriyor Inbox, yanıtı araç adı, girdiler ve kaydedilmiş yanıt önizlemesiyle ilişkilendirir. Özgün sayfayı da kontrol etmek için yanıttaki Microsoft Learn bağlantısını açın.

MCP destekli bir yanıt için dört kontrol: soruyu eşleştirin, araç argümanlarını inceleyin, dönen kaynağı okuyun ve yanıtı karşılaştırın Sorudan yanıta kadar bütün yolu doğrulayın. Bir araç başarıyla çalışsa bile daha dar bir sorgu veya daha iyi bir istem gerektiren içerik döndürebilir.

Artık konuşmada MCP sunucusu kullanan çalışan bir Ajanınız, kaydedilmiş bir testiniz ve incelenebilir bir çağrı kaydınız var. Uzak MCP kurulum rehberi diğer sunucuları ve bağlantı seçeneklerini ele alıyor.

Uzak MCP sunucuları oturum açmayı ve izinleri nasıl yönetir?

Kimlik doğrulama kimin çağrı yaptığını belirler. Yetkilendirme, o çağıranın hangi verileri veya işlemleri kullanabileceğini belirler.

MCP yetkilendirme belirtimi, korumalı HTTP kaynakları için OAuth’u açıklar. İstemci yetkilendirme bilgilerini keşfeder, MCP sunucusu için erişim belirteci alır ve isteklere ekler. Herkese açık sunucular bu oturum açma gereksinimini atlayabilir.

Kimlik doğrulama çağıranı tanımlar; yetkilendirme izin verilen kaynak ve işlemleri belirler; araç çıktısı değerlendirilmesi gereken veri olarak kalır Erişim kontrolü, kaynağı yöneten sistemde yapılmalıdır. Yönetici olduğunu iddia eden bir sohbet mesajı kimliği doğrulamaz ve izin vermez.

Bir sunucuyu işletme bilgilerine bağlamadan önce sağlayıcıyı, izin verilen araçları ve alttaki hesabın erişim kapsamını kontrol edin. Tek bir paylaşılan hizmet hesabı kullanan sunucu, sohbet kullanıcılarının belge izinlerini kendiliğinden devralmaz. Salt okunur araçlar ile mesaj gönderen veya kayıt güncelleyen araçlar için de farklı onay politikaları gerekir.

OAuth, dönen belgelerden veya araç çıktısından istem enjeksiyonunu kaldırmaz. Host bu içeriği veri olarak ele almalı ve yürütme politikasını ayrı uygulamalıdır. Resmî güvenlik rehberi bu sınırları ele alır. İzin verilen ve reddedilen erişimi somut biçimde denemek için MCP kimlik doğrulama ve yetkilendirme öğreticisini kullanın.

MCP, API’lerden, fonksiyon çağırmadan ve RAG’den nasıl ayrılır?

MCP, AI uygulamalarına araçları keşfetmek ve çağırmak için ortak bir yöntem sunar. API’ler, fonksiyon çağırma ve bilgi getirme, uygulamanın farklı noktalarında birbiriyle ilişkili sorunları çözer.

İki AI uygulaması aynı MCP sunucusunu kullanır; bu sunucu arka planda hizmet API'sini çağırmaya devam eder Yeniden kullanılabilir parça, AI’a yönelik arayüzdür. Birinin alttaki hizmete bağlantıyı yine uygulaması ve bakımını yapması gerekir.

KavramGöreviMCP ile ilişkisi
Hizmet API’siSistemin işlemlerini ve verilerini sunarMCP sunucusu bunu genellikle içeriden çağırır
HTTPİstek ve yanıtları ağ üzerinde taşırStreamable HTTP, MCP mesajlarını taşır
Fonksiyon çağırmaModelin yapılandırılmış argümanlarla işlem istemesini sağlarHost, araçları keşfetmek ve bu istekleri yürütmek için MCP kullanabilir
RAGÜretilen yanıtı desteklemek için bilgi getirirMCP aracı bilgi getirme adımını sunabilir

Mevcut bir uygulamada tek ve basit bir işleme ihtiyacınız varsa API’sini doğrudan çağırmak daha kolay olabilir. Quickchat AI HTTP Action, bir Ajanı belgelenmiş bir API’ye bağlamanın yollarından biridir. Aynı entegrasyonun birden fazla uyumlu AI uygulamasında yeniden kullanılması gerektiğinde MCP yararlı hale gelir. Örneğin bir şirket, wiki’sini tek bir MCP sunucusu üzerinden sunup arama araçlarını farklı asistanlara açabilir. Alttaki wiki API’sindeki değişiklikleri sunucunun bakımını yapan kişi yönetir.

Araç kullanımı belgelerinde açıklandığı gibi fonksiyon çağırma, modelin uygulamadan bir aracı çalıştırmasını isteme yöntemidir. Bir MCP istemcisi araç tanımlarını keşfedebilir ve bu istekleri yürütülmek üzere sunucuya gönderebilir. Bir araç ayrıca, orijinal RAG makalesinde anlatıldığı gibi, getirilen bilgiyi yanıtı desteklemek için kullanan bir RAG akışına belgeler sağlayabilir.

Ayrıntılı uygulama seçenekleri için MCP ile HTTP karşılaştırmasına ve MCP araçları ile özel API uç noktaları karşılaştırmasına bakın.

İşletmeniz için nasıl MCP sunucusu edinirsiniz?

Sunucuyu, sunmanız gereken yeteneğe ve onu kimin işleteceğine göre seçin.

YolNe zaman uygun?Sonraki adım
Sağlayıcının sunucusunu kullanınHizmet ihtiyaç duyduğunuz işlemleri zaten sunuyorsaResmî belgelerini, desteklenen istemcileri ve istenen izinleri kontrol edin
Sunucu geliştirinİç verilere veya işlemlere özel bir arayüz gerekiyorsaBir resmî MCP SDK’sı seçip yetenekleri ve erişim kontrollerini uygulayın
Mevcut AI Ajanını sununBaşka AI uygulamaları bilgi tabanlı Ajanınıza sorular soracaksaQuickchat AI’ın barındırılan Ajan sunucusu, sunucu kodu yazmadan URL ve soru sorma aracı sağlar

Bağlantının yönü, hangi kuruluma ihtiyacınız olduğunu belirler. Yukarıdaki örnekte Ajanınız Microsoft’un sunucusunu çağırır. Barındırılan bir Ajan sunucusunda ise başka bir AI uygulaması sizin Ajanınızı çağırır.

Sağlayıcının sunucusunu çağıran Ajan ile Ajanın kendi barındırılan sunucusunu çağıran başka AI uygulamasını karşılaştıran diyagram Kurulum rehberi seçmeden önce oku takip edin. Haricî sunucu eklemek Ajanınıza araçlar verir; Ajanınızı sunmak onu başka bir uygulamanın aracı yapar.

MCP kanalı belgeleri, Ajanı erişime açmayı ve erişimini kontrol etmeyi anlatır. Harici sunucu kullanan başka Ajan örnekleri için Calendly randevu asistanına ve Notion yardım merkezi chatbot’una bakın.

Ayrı bir hesap yönetimi bağlantısı, bir asistanın Quickchat AI hesabınızı yapılandırmanıza yardımcı olmasını sağlar. Kurulum rehberleri ChatGPT ve Claude için mevcuttur. Bu hesap arayüzü, Ajanın kendi soru aracından farklı bir amaca hizmet eder.

MCP sunucularını nerede bulabilirsiniz?

Bir sunucu bulmak için bu dizinleri kullanın, ardından sağlayıcının kurulum talimatlarını ve istediği izinleri kontrol edin:

DizinKullanım amacı
Resmî MCP RegistryYayımlanmış sunucuları ve meta verilerini bulmak
MCP referans sunucularıEğitim amaçlı uygulamaları incelemek; bunlar üretime hazır bir katalog değildir
Claude MarketplaceClaude için sunulan bağlayıcı ve eklentileri bulmak
ChatGPT eklentileriChatGPT’nin güncel dizininde sunulan entegrasyonları bulmak

Bir dizin kaydı başlangıç noktasıdır. Sağlayıcının belgeleri hangi istemcileri desteklediğini ve nasıl bağlanacağını açıklar.

İsteğe bağlı bağlantı kontrolleri: Microsoft Learn veya Cloudflare dokümantasyon uç noktasında araç çalıştırmadan başlatma ve araç listeleme yapmak için herkese açık örnek bağlantıyı kontrol edin; ya da herkese açık URL ve amacınızı kullanarak bağlantı yönünü kontrol edin. Bu kontroller kimlik bilgisi kabul etmez ve hesabınızı değiştirmez.

Sık sorulan sorular

Basitçe MCP sunucusu nedir?

MCP sunucusu, AI uygulamasına araçlara, verilere veya yeniden kullanılabilir istemlere erişim için standart bir yol veren programdır. Örneğin bir dokümantasyon sunucusu, ilgili metinleri ve bağlantıları döndüren arama aracı sunabilir. Bu sonuçları nasıl kullanacağına AI uygulaması karar verir.

AI alanında MCP neyin kısaltmasıdır?

MCP, Model Context Protocol’ün kısaltmasıdır. AI uygulamalarının ve sunucuların yetenekleri keşfetmek, bilgi istemek ve araç çağırmak için kullandığı mesajları tanımlar. Sunucu protokolü uygular; MCP’nin kendisi iletişim standardıdır.

MCP sunucusu ile API arasındaki fark nedir?

API, yazılıma bir arayüz sunar. MCP sunucusu, araç keşfi ve yapılandırılmış çağrılar dâhil olmak üzere AI uygulamaları için tasarlanmış ortak bir arayüzle yetenekler sunar. Birçok MCP sunucusu içeride mevcut bir API’yi çağırdığı için ikisi aynı entegrasyonun parçaları olabilir.

Uzak MCP sunucusu nedir?

Uzak MCP sunucusu istemci sürecinin dışında çalışır ve genellikle Streamable HTTP uç noktası üzerinden ağla erişilir. Bazı uzak sunucular oturum açmadan herkese açık veri sağlar. Korumalı sunucular OAuth veya başka bir desteklenen kimlik doğrulama düzeni isteyebilir.

MCP sunucusu bir eklenti veya bağlayıcıyla aynı şey midir?

Eklenti veya bağlayıcı bir ürün özelliği ya da paketidir; MCP sunucusu ise protokol uygulamasıdır. Ürün, bağlayıcısının arkasında bir MCP sunucusu kullanabilir; eklenti de diğer yeteneklerin yanında MCP bağlantısı içerebilir. İlgili ürünü ve entegrasyonu kontrol edin.

MCP sunucusu kullanmak için kod yazmam gerekir mi?

Sunucu kodu yazmadan, uyumlu bir uygulama üzerinden mevcut bir MCP sunucusuna bağlanabilirsiniz. Bu rehberde herkese açık dokümantasyon araması için Inspector, Ajanla konuşmak için Quickchat AI kullanılıyor. Inspector için Node.js gerekir; Quickchat AI adımları için bir hesap ve AI kredileri gerekir.

MCP yalnızca Claude için midir?

MCP açık bir protokoldür; tek bir AI uygulaması veya modeliyle sınırlı bir özellik değildir. Uyumlu host, taşıma yöntemi, protokol sürümü, kimlik doğrulaması ve yetenekler desteklendiğinde sunucuya bağlanabilir. Kullanmak istediğiniz belirli entegrasyon için host belgelerini kontrol edin.

MCP, fonksiyon çağırmanın veya RAG’nin yerini alır mı?

MCP, fonksiyon çağırma akışına araç sağlayabilir ve RAG hattı için bilgi getirmeyi sunabilir. Fonksiyon çağırma modelin işlem isteme yoludur; RAG üretimi desteklemek için bilgi getirir. MCP, bu yetenekleri sağlayan sunucuyla iletişimi standartlaştırır.

MCP sunucularını kullanmak güvenli midir?

Güvenlik; sunucunun koduna, sunduğu veri ve eylemlere, host ve sunucunun uyguladığı izinlere bağlıdır. Güvenilir sağlayıcı kullanın, yalnızca gereken erişimi verin ve önemli sonuçları olan eylemleri inceleyin. OAuth ile oturum açmak araç çıktısını istem enjeksiyonuna karşı bağışık yapmaz.

Quickchat AI Quickchat AI Ask Quickchat AI a question